Yaklaşan NOEL aslında bir Pagan kutlamasından başka bir şey değildi..
Yaklaşan NOEL aslında bir Pagan kutlamasından başka bir şey
değildi..
Hristiyanlar için NOEL yaklaşıyor. Tabi Epifani olarak bilinen
Hz. İsa’nın doğumunun kutlandığı bu bayramın net tarihi de belli değil.
Bazıları 25 Aralık bazıları 6 Ocak der. Roma Kilisesi vaktiyle 25 Aralık olarak
belirlemiş. Bu tarihi Kudüs ve Ermeni Kiliseleri günümüze kadar kabul etmedi.
Onlara göre tarih 6 Ocak'tı.
Hz. İsa’nın doğumu konusunda Roma’nın bile hemfikir olmamasının
birkaç sebebi vardı. Bunlardan en önemlisi Roma’daki Pagan inancıyla Hristiyanlığın,
ilk yıllarda iç içe gçmiş olmasıydı. Romalılar Latincesi “Natalis Solis Invicti”
"Yenilmez Güneşin Doğuşu" teorisine bel bağlamışlardı uzun yıllar.
Bu teori, Hristiyanlığın ilk yüzyıllarında Roma
İmparatorluğu'ndaki pagan inançları ile Hristiyan geleneklerinin nasıl iç içe
geçtiğini anlatır.
Roma İmparatorluğu'nda Sol Invictus (Yenilmez Güneş),
en önemli tanrılardan biriydi. 25 Aralık tarihi, o dönemki takvimlerde “kış
gündönümünden” hemen sonraya denk geliyordu.
Kış gündönümü
dediğimiz olay da yılın en kısa günü ve
en uzun gecesidir(25 Aralık'tan itibaren günler tekrar uzamaya başlar.)
Romalılar bu tarihi "güneşin karanlığa galip
gelmesi" ve "yeniden doğuşu" olarak kutlarlardı. İmparator
Aurelian, MS 274 yılında bu tarihi resmi bir bayram ilan etmişti.
Teoriye göre, erken dönem Kilise liderleri, pagan halkın bu
güneş bayramını kutlamasını engellemek veya bu kutlamayı Hristiyanlaştırmak
için Hz. İsa’nın doğum gününü bilinçli olarak 25 Aralık olarak belirlediler. V
bu kutlamayası da profesyonelce Hristiyanlıkla kaynaştırdılar.
Şöyle ki; halk zaten o gün şenlik yapıyor, ışıklar yakıyor
ve hediyelerleşiyordu. Kilise, "Siz sahte güneşin doğuşunu değil, asıl
'Dünyanın Işığı' olan İsa'nın doğuşunu kutluyorsunuz" diyerek bu geleneği
dönüştürdü.
Tabi “Pagan” etkisi her daim kendini göstermeye devam
etmiştir. “Güneş”in kutisyeti yüyıllar boyunca var olmuştur. Mesela Hristiyan
yazarlar, İsa Mesih'ten bahsederken sık sık "Adalet Güneşi"
ifadesini kullanmışlardır.
Epifani denilen 6 Ocak’ı Hz. İsa'nın hem doğumunun hem de
vaftizinin başlangıcı olarak kutlayanlar
Doğu Hristiyanları dediğimiz
Ortodokslardır.
Roma (Batı Kilisesi) 25 Aralık'ı kabul edince, zamanla bu
iki tarih arasında bir ayrım oluştu. Günümüzde Batı'da 25 Aralık
"Doğuş" (Noel), 6 Ocak ise "Epifani" (Yıldızın
rehberliğinde bilgelerin ziyareti) olarak kutlanmaktadır.
Ama 17. ve 18. yüzyılların sonlarında –özellikle Kalvinist
çevrelerde– yazarlar, 25 Aralık'ın pagan bir ithalat olduğunu ve Hristiyanlığın
Roma dünyasında yayılmasıyla kilise tarafından benimsendiğini savunmuşlardır.
Yani aslıda 25 Aralık Pagan festivalinin tarihiydi ve bu
tarihi Hristiyanlar veya Kilise Hz. İsa’nın doğumu olarak kendilerine
yontmuşlardı. Zira festivale bağımlı halkı bu festivalden vaz geçirememişlerdi.
Hristiyanlığın ilk yıllarında (4. yüzyılda yaşamı),
Hristiyanlık tarihinin en etkili kilise babalarından John Chrysostom halkını Pagan kutlamasından vazgeçirmek ve bu kutlamayı
tamamen Hz. İsa merkezli bir kutlamaya dönüştürmek için çok çaba sarf etmiş ve
bir nebze olsun bunu başarmıştı. Zaten zamanla onun bu çabası sonuç verecek ve
günümüzde olduğu gibi bu tarihi bir ‘pagan kutlama tarihi’ olarak kimse
bilmeyecekti.
Aynı karmaşa Hz. İsa’nın (onlara göre) çarmıha gerilmesi
tarihiyle de yaşanmıştır.
İlk Hristiyanlar
kurtuluş tarihinin merkezi olayı olarak gördükleri çarmıha gerilmenin tarihini
belirlemekle yoğun bir şekilde ilgileniyorlardı. 2. ve 3. yüzyıllarda,
özellikle Roma ve Kuzey Afrika'daki birçok Latin Hristiyan, kendi “Çarmıha
Geriliş” anlatımlarına dayanarak, İsa'nın ölümünün tarihsel tarihi olarak 25
Mart'ı kabul etmişti.
Ama Ortodoks inancına ve kilise geleneğine göre Hz. İsa, Kutsal
Cuma (Megali Paraskevi) günü çarmıha gerilmiştir. Ortodoks Kilisesi
bu olayı her yıl Paskalya'dan önceki Cuma günü büyük bir matemle anar. Tarih olarak
da MS 30 veya MS 33. Tabi gün olarak da 3 Nisan. Hatta çarmıha geriliş saati
bile bellidir bu inanca göre: Cuma günü saat 15:00 suları..
Yorumlar
Yorum Gönder